Τι είναι το snapshot και πώς καθορίζει την επιλεξιμότητα για airdrop

Πολλοί δεν χάνουν ένα airdrop επειδή δεν έκαναν τίποτα, αλλά επειδή το έκαναν αργά. Η δουλειά τελείωσε, τα tokens δεν ήρθαν ποτέ, και μόνο όταν πήγαν να ελέγξουν κατάλαβαν ότι όλες τους οι κινήσεις έπεσαν μετά από „εκείνη τη μία στιγμή". Αυτή η ενοχλητική στιγμή είναι το snapshot. Λειτουργεί σαν το κουδούνι στις εξετάσεις που σημαίνει το τέλος: ό,τι γράψατε πριν χτυπήσει μετράει, ό,τι προσθέσετε βιαστικά μετά ο επιτηρητής δεν το διαβάζει πια. Το να καταλάβετε ένα snapshot καταλήγει στην ουσία στο να καταλάβετε πότε χτυπάει αυτό το κουδούνι, με ποιους κανόνες γίνεται η μέτρηση, και γιατί συχνά δεν το ακούτε εκ των προτέρων.

Το κείμενο αυτό ανήκει στις Βασικές έννοιες on-chain και εξηγεί ένα συγκεκριμένο πράγμα: τι είναι το snapshot, γιατί τα projects το χρησιμοποιούν τόσο ευχάριστα, πώς μαθαίνετε την ώρα του, αν μπορείτε να κάνετε κάτι αφού τη χάσετε, και ποιες παρανοήσεις κυκλοφορούν γύρω του. Στο τέλος καταλαβαίνετε γιατί επαναλαμβάνω διαρκώς ότι σε ένα αναδρομικό airdrop δεν γίνεται να αυτοσχεδιάσετε την τελευταία στιγμή, αλλά πρέπει να στηριχτείτε στην κανονική, πραγματική σας χρήση. Η αιτία κρύβεται ακριβώς σ' αυτόν τον μηχανισμό.

Τι ακριβώς είναι ένα snapshot

Ένα blockchain είναι ένα λογιστικό βιβλίο που συμπληρώνεται ασταμάτητα: κάθε τόσο δεματοποιείται ένα νέο μπλοκ που καταγράφει τις συναλλαγές εκείνης της περιόδου. Το mainnet του Ethereum παράγει περίπου κάθε 12 δευτερόλεπτα ένα μπλοκ (πιο σωστά ένα slot), οπότε αυτό το βιβλίο γυρίζει σελίδα κάθε δώδεκα δευτερόλεπτα. Snapshot είναι όταν το project διαλέγει μια συγκεκριμένη σελίδα (ένα συγκεκριμένο ύψος μπλοκ) και καταγράφει ακριβώς την κατάσταση όλων των σχετικών διευθύνσεων στο τέλος εκείνης της σελίδας: ποιος κατέχει πόσο από ένα asset, ποιος αλληλεπίδρασε με ένα πρωτόκολλο, ποιος είχε κάνει stake τι — όλα παγωμένα σε εκείνη τη μία στιγμή.

Μια σύγκριση: το snapshot δεν είναι βίντεο, είναι φωτογραφία. Δεν το ενδιαφέρει πώς κινηθήκατε πριν ή τι κάνατε μετά, κοιτάζει μόνο πώς φαινόσασταν τη στιγμή που έκλεισε ο φακός. Έτσι μια διεύθυνση που ένα μπλοκ πριν το snapshot πληρούσε ακόμα τις προϋποθέσεις και μετέφερε τα tokens μόλις μετά το snapshot, μετράει κανονικά. Και το αντίστροφο: ό,τι προσθέσετε μετά το snapshot δεν εμφανίζεται στη φωτογραφία. Γι' αυτό το „ύψος μπλοκ" είναι πιο ακριβές από „μια χρονική στιγμή", επειδή το blockchain μετράει σε μπλοκ, και ο χρόνος είναι μόνο μια χοντρική μετατροπή. Αν θέλετε να καταλάβετε μπλοκ, συναλλαγές και διευθύνσεις από τη βάση, η τεκμηρίωση του Ethereum Foundation το εξηγεί καθαρά (τι είναι ένα μπλοκ), και αξίζει και η εξήγηση για κατάσταση και συναλλαγές (τι είναι μια συναλλαγή).

Μπορείτε να το επαληθεύσετε μόνοι σας. Πληκτρολογήστε μια οποιαδήποτε διεύθυνση στο Etherscan και θα δείτε σε κάθε συναλλαγή τον αριθμό μπλοκ, την ώρα και το συμβόλαιο με το οποίο έγινε η αλληλεπίδραση (etherscan.io). Μόλις το project ανακοινώσει το ύψος μπλοκ του snapshot, μπορείτε με τον block explorer να ελέγξετε αν η βασική σας ενέργεια έπεσε πριν ή μετά το μπλοκ του snapshot. Πώς ελέγχετε την επιλεξιμότητά σας με τη σελίδα ελέγχου και τον block explorer το περιγράφω σε άλλο κείμενο (έλεγχος επιλεξιμότητας airdrop).

Γιατί τα projects καθορίζουν μ' αυτό την επιλεξιμότητα

Ένα project θα μπορούσε κάλλιστα να πει „όποιος μας χρησιμοποίησε ποτέ παίρνει tokens", γιατί λοιπόν να δεθεί οπωσδήποτε σε μια χρονική στιγμή; Επειδή χωρίς αυτή τη στιγμή δεν εκτελείται καθαρά. Το snapshot λύνει μερικά πολύ πρακτικά προβλήματα.

• Χρειάζεται μια σαφής προθεσμία για να βγει ο λογαριασμός. Για να υπολογιστεί ένα μερίδιο ανά διεύθυνση χρειάζεται μια ενιαία „στιγμή υπολογισμού". Χωρίς snapshot η λίστα αλλάζει διαρκώς, το μερίδιο δεν υπολογίζεται και η διανομή γίνεται αδύνατη.
• Αποτρέπει τον συνωστισμό μόλις διαρρεύσει η είδηση. Αν ανακοινώσετε εκ των προτέρων „όποιος χρησιμοποιήσει μετά από εκείνη την ημερομηνία δικαιούται", θα εισβάλουν σίγουρα ορδές διευθύνσεων για μαζικό farming. Βάζοντας το snapshot σε μια μη δημόσια στιγμή του παρελθόντος, φιλτράρετε ένα μεγάλο μέρος των καθαρά κερδοσκοπικών διευθύνσεων και κρατάτε χρήστες πιο κοντά στους πραγματικούς.
• Ανταμείβει την πραγματική χρήση αντί για την επίδειξη εκ των υστέρων. Το project θέλει τους ανθρώπους που το χρησιμοποιούσαν έτσι κι αλλιώς. Επειδή το snapshot γίνεται απαρατήρητο, ξεχωρίζει ακριβώς τον „πραγματικό χρήστη" από „όποιον άκουσε τη φήμη κι έτρεξε να ποζάρει".
• Η κατάσταση είναι ανιχνεύσιμη και δημόσια επαληθεύσιμη. Επειδή το on-chain ιστορικό είναι δημόσιο, ο καθένας μπορεί ανεξάρτητα να ελέγξει ποια ήταν η κατάσταση μιας διεύθυνσης στο μπλοκ του snapshot, κάτι που δυσκολεύει την κρυφή χειραγώγηση των κανόνων διανομής.

Το να κατανοήσετε αυτά τα κίνητρα είναι χρήσιμο, γιατί εξηγεί απευθείας γιατί το „κάνω αποστολές άρα εγγυημένα παίρνω airdrop" είναι επικίνδυνη υπόθεση: το project δεν υπόσχεται ποτέ τίποτα, οι κανόνες ίσως ορίζονται μόνο εκ των υστέρων, και το snapshot μπορεί να έχει ήδη γίνει προ πολλού. Δείτε την on-chain χρήση ως μια „φθηνή προσπάθεια" κι όχι ως „εγγυημένη απόδοση", και τότε έχετε τη σωστή στάση. Αν θέλετε η δραστηριότητά σας να μοιάζει περισσότερο με πραγματικού χρήστη παρά με μηχανικό farming, διαβάστε το κείμενο που ασχολείται ειδικά μ' αυτό (πραγματική δραστηριότητα on-chain).

Πώς μαθαίνετε την ώρα του snapshot (συνήθως εκ των υστέρων)

Αυτό είναι το πιο εκνευριστικό αλλά αναπόφευκτο σημείο: στα περισσότερα αναδρομικά airdrops η ώρα του snapshot δεν ανακοινώνεται εκ των προτέρων, και μέχρι να το μάθετε εσείς η προθεσμία έχει συχνά ήδη περάσει. Ο λόγος ήταν στην προηγούμενη ενότητα: η εκ των προτέρων δημοσίευση κάνει άχρηστο το φιλτράρισμα των κερδοσκόπων. Γι' αυτόν τον τύπο airdrop λοιπόν δεν υπάρχει καμία δυνατότητα να δουλέψετε „με το ρολόι". Η μόνη αξιόπιστη προσέγγιση είναι να χρησιμοποιείτε πραγματικά στην καθημερινότητά σας το πρωτόκολλο που εκτιμάτε.

Δεν μαθαίνετε λοιπόν τίποτα; Δεν είναι τόσο ασπρόμαυρο, εξαρτάται από τον τύπο.

• Αναδρομικό airdrop: η ώρα του snapshot ανακοινώνεται συνήθως μόνο με την επίσημη ανακοίνωση, σε στυλ „βγάλαμε φωτογραφία εκείνη την ημερομηνία και σε εκείνο το ύψος μπλοκ". Αυτό που μπορείτε τότε να κάνετε δεν είναι να προσθέσετε κάτι, αλλά να ελέγξετε με εκείνο το ύψος μπλοκ την τότε κατάστασή σας.
• Πρόγραμμα αποστολών ή πόντων: οι κανόνες είναι σχετικά διαφανείς, μερικές φορές με ανακοίνωση τύπου „οι πόντοι μετρώνται ως εκείνη την ημερομηνία", κάτι σαν ημιανοιχτό παράθυρο snapshot. Θυμηθείτε όμως: „οι πόντοι ίσως δεν εξαργυρωθούν", οι πόντοι δεν είναι tokens.
• Snapshot κατόχων ή διακυβέρνησης: τέτοια ανακοινώνονται συχνά εκ των προτέρων, ώστε όποιος δικαιούται να προετοιμαστεί. Ορισμένες ψηφοφορίες διακυβέρνησης ή διανομές δηλώνουν π.χ. από πριν σε ποιο μπλοκ θα βγει φωτογραφία των κατόχων.

Όποιος κι αν είναι ο τύπος, η μόνη αξιόπιστη πηγή για την ώρα του snapshot είναι η επίσημη ανακοίνωση του project. Κάθε προσωπικό μήνυμα, μήνυμα σε ομάδα ή διαφήμιση αναζήτησης που σας δίνει μια „ώρα snapshot" μαζί με έναν σύνδεσμο για να „κινηθείτε ή να ελέγξετε γρήγορα" είναι εξαιρετικά ύποπτο, γιατί αυτό είναι συχνά phishing. Το να ξεχωρίσετε πραγματικά επίσημα από ψευτο-επίσημα κανάλια είναι από μόνο του τέχνη (επαλήθευση επίσημων καναλιών). Μόλις το project ανακοινώσει το ύψος μπλοκ, ο πιο ασφαλής τρόπος είναι να ελέγξετε μόνοι σας με έναν block explorer, π.χ. συγκρίνοντας τον αριθμό μπλοκ της συναλλαγής σας. Αν θέλετε να ξεκαθαρίσετε τις έννοιες γύρω από διευθύνσεις, εγκρίσεις και την ανάκλησή τους πριν ελέγξετε, το revoke.cash είναι μια καθαρή πρακτική πηγή (revoke.cash).

Χάσατε το snapshot — έχετε ακόμα ελπίδα;

Πρώτα η πιο συχνή περίπτωση: μόλις περάσει το snapshot ενός αναδρομικού airdrop, για αυτόν τον γύρο δεν υπάρχει καταρχήν πια περιθώριο να διορθώσετε κάτι. Η φωτογραφία τραβήχτηκε, ό,τι προσθέσετε μετά δεν εμφανίζεται σ' αυτήν. Ακούγεται σκληρό, αλλά η αποδοχή του σας γλιτώνει πολλές περιστροφές: μην ξοδεύετε άλλα χρήματα και gas για να „κυνηγήσετε το snapshot", είναι πεταμένος κόπος.

Όμως το „αυτή τη φορά καμία ελπίδα" δεν είναι το ίδιο με „ποτέ ξανά". Μερικές διαδρομές που παραμένουν έγκυρες:

• Το ίδιο project μπορεί να έχει επόμενες παρτίδες ή νέες φάσεις. Ορισμένα πρωτόκολλα διανέμουν σε πολλούς γύρους ή ξεκινούν μετά από μια νέα λειτουργία ένα νέο κύκλο κινήτρων. Αυτό το snapshot το χάσατε, αλλά η πραγματική χρήση από τώρα και μετά μπορεί να προλαβαίνει ακόμα την επόμενη φάση.
• Άλλα projects δεν έχουν βγάλει ακόμα φωτογραφία. Υπάρχουν πάντα πρώιμα πρωτόκολλα που μαζεύουν χρήστες. Αν χρησιμοποιήσετε τώρα πραγματικά, αυτό είναι για το πιθανό μελλοντικό τους snapshot „δραστηριότητα πριν το snapshot". Πάντα μετράει η κανονική σας συμπεριφορά, όχι ο αυτοσχεδιασμός.
• Ένα μεμονωμένο project ανοίγει παράθυρο εκ των υστέρων διεκδίκησης ή ένστασης. Σκεφτείτε ένσταση για άδικη σήμανση ως sybil, ή σταδιακή διεκδίκηση. Τέτοιες πληροφορίες τις παίρνετε μόνο από την επίσημη ανακοίνωση, και μην πιστέψετε ποτέ προσωπικό μήνυμα που „ελέγχει, διεκδικεί ή κάνει ένσταση για λογαριασμό σας", είναι σχεδόν πάντα απάτη.
• Δείτε μια αστοχία ως φθηνό μάθημα. Αν πληρώσατε μόνο λίγο gas και χρόνο και πήγε στραβά, η ζημιά είναι μικρή. Αυτό για το οποίο πρέπει να χαρείτε πραγματικά είναι ότι στον πανικό του „κυνηγητού του snapshot" δεν χάσατε περιουσιακά στοιχεία σε μια σελίδα phishing.

Μια ακόμα νοερή σημείωση: ακόμα κι αν πιάσατε το snapshot και πήρατε πραγματικά tokens, μη τα βλέπετε ως χρήματα στην τσέπη. Το να πάει ένα airdrop token στο μηδέν είναι απολύτως πιθανό και συμβαίνει συχνά· η τιμή δεν προστατεύεται από καμία υπόσχεση. Ρευστοποιήστε ό,τι μπορείτε να κλειδώσετε το συντομότερο και δείτε τα υπόλοιπα ως αβέβαιο απροσδόκητο κέρδος. Τι είναι ένα airdrop και πώς εξελίσσεται όλη η διαδρομή μπορείτε ως αρχάριος να το διαβάσετε πρώτα στην επισκόπησή μου (airdrops για αρχάριους), όπου αναλύονται η ρευστοποίηση, ο φόρος και ο κίνδυνος μηδενισμού.

Μερικές επίμονες παρανοήσεις για τα snapshots

Η λέξη snapshot ακούγεται απλή, αλλά κυκλοφορούν εντυπωσιακά πολλές παρανοήσεις γι' αυτήν. Τις βάζω χωριστά στη σειρά για να τις διορθώσω, ώστε να μη χάνετε χρόνο ή να μην πέσετε σε παγίδα.

Απ' αυτά τα σημεία, το „άνοιγμα πολλών πορτοφολιών" και το „κλικ σε άγνωστο σύνδεσμο snapshot" είναι τα πιο επιζήμια. Το πρώτο οδηγεί σε σήμανση ως sybil, όπου ακόμα και η κύρια διεύθυνση που από μόνη της δικαιούνταν μπορεί να παρασυρθεί· για τον πραγματικό κίνδυνο έχω γράψει χωριστά (η πραγματική δραστηριότητα on-chain το αγγίζει κι αυτό). Το δεύτερο σας οδηγεί κατευθείαν σε phishing μέσω έγκρισης. Το phishing με το πρόσχημα του „snapshot ή επιλεξιμότητας" είναι η άλλη όψη του ίδιου παιχνιδιού με το ψεύτικο airdrop· σας συνιστώ έντονα να διαβάσετε αυτή την εξήγηση (ψεύτικα airdrops και phishing). Αν υποψιάζεστε ότι μια διεύθυνση υπέγραψε ήδη μια επικίνδυνη έγκριση, ανακαλέστε την γρήγορα με ένα επίσημο εργαλείο όπως το revoke.cash (revoke.cash).

Αν θέλετε να τοποθετήσετε πιο συστηματικά την έννοια „snapshot", κοιτάξτε δύο ειδών πηγές. Η μία είναι το βασικό μπλοκ ως τεχνική μονάδα, όπου το ίδιο το ύψος μπλοκ ορίζει τη στιγμή της φωτογραφίας — η τεκμηρίωση του Ethereum Foundation το εξηγεί καθαρά (μπλοκ στο Ethereum). Η άλλη αφορά το πώς η δημόσια, αμετάβλητη κατάσταση επιτρέπει τον αναδρομικό υπολογισμό, θέμα που πιάνει η γενική τεκμηρίωση για την ασφάλεια και τα πορτοφόλια (Ethereum: ασφάλεια). Οι μηχανισμοί διαφέρουν, αλλά η κεντρική ιδέα „κλείδωμα μιας λίστας ή βάρους σε μια συγκεκριμένη στιγμή" είναι η ίδια.

Πίσω σ' εκείνο το κουδούνι της αρχής. Το snapshot δεν χτυπάει αργότερα επειδή εσείς βιάζεστε, ούτε αλλάζει την κρίση του επειδή εσείς κάνετε κάτι εκ των υστέρων. Αυτό που έχετε στο χέρι σας δεν είναι το κουδούνι, αλλά αν στην καθημερινότητά σας χρησιμοποιείτε πραγματικά, και αν σε κάθε μήνυμα περί „snapshot ή επιλεξιμότητας" κρατάτε το όριο του να μην υπογράφετε και να μην εγκρίνετε στα τυφλά. Αν κάνετε καλά αυτά τα δύο, δεν χάνετε λόγω του μηχανισμού και δεν χάνετε στον πανικό όλο το πορτοφόλι σας. Αν θέλετε να προχωρήσετε αμέσως στο πώς ελέγχετε αν μια διεύθυνση πληροί τις προϋποθέσεις, το επόμενο κείμενο ασχολείται ακριβώς μ' αυτό (έλεγχος επιλεξιμότητας airdrop).